Tổng quan về EPC (06/10/201
Hình minh họa
EPC là một hình thức quản lý mới trong triên khai dự án đầu tư xây dựng công rình EPC là các chữ viết tắt của cụm từ tiếng Anh: Engineering -Procurement of Goods - Construction. Khái niệm này được hiểu là trong cùng một gói thầu, một hợp đồng, nhà thầu được giao thực hiện cá ba nội dưng công việc: tư vấn (ví dụ: khảo sát, thiết kế, giám sát). mua sắm hàng hóa mà cụ thể là vật tư, thiết bị cho dự án và thi công xây lắp công trình EPC là một hình thức cụ thể của cách tiếp cận: giao cho cùng một nhà thầu vừa thiết kế vừa thi công xây lắp (Design Build - DB). khác với cách tiếp cận truyền thống thiết kế xong mới chọn nhà thầu thi công (Design - Bia - Build).
Trong mỗi hoàn cảnh cụ thể EPC bao hàm các phạm vi công việc khác nhau, có thể là việc thực hiện cá dự án, cững có thể là thực hiện một gói thầu / hạng mục công trình thuộc dự án. Hiệp hội Quốc tế các kỹ sư tư vấn (FIDIC) soạn thảo Điều kiện Hợp đồng mẫu cho dự án EPC, như vậy là EPC áp dụng theo dự án. Tại Trưng Quốc, công việc của nhà thầu EPC bắt đầu ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án và chỉ kết thúc ở giai đoạn sau xây dựng, đưa công trình vào vận hành.
Ở nước ta, EPC có thể triển khai ở phạm vi gói thầu thực hiện một công trình của dự án như tại Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn 1 (Tổ máy số 1), cũng có thể ở phạm vi cả dự án như tại Nhà máy Thủy điện Na Hang, Tuyên Quang. Khi đưa EPC vào áp dụng trong điều kiện cụ thể của Việt Nam, các nhà quản lý lựa chọn cách sử dụng nguyên gốc tiếng Anh và chỉ giải thích bằng tiếng Việt. Điều này một phần nhằm đám bảo tính hội nhập trong công tác quản lý kinh tế, tuy nhiên phần nào dẫn đến cách hiểu chưa thống nhất. Theo khoản 21 Điều - 4 Luật Đấu thầu, gói thầu EPC là gói thầu bao gồm toàn bộ các công việc thiết kế. cung cấp thiết bị. vật tư và xây lắp.
Nghị định 48/2010/NĐ -CP ngày 7/5/2010 về hợp đồng trong hoạt động xây dựng (điểm g khoản 1 Điều 31) quy định: Hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình (Hợp đồng EPC) là hợp đồng để thực hiện các công việc từ thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ đến thi công xây dựng công trình, hạng mục công trình, hợp đồng tổng thầu EPC là hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng tất cả các công trình của một dự án đầu tư. Nghị định cũng phân biệt hợp đồng EPC với hợp đồng chìa khóa trao tay với khái niệm: Hợp đồng tổng thầu chìa khóa trao tay là hợp đồng xây dựng để thực hiện toàn bộ các cộng việc lập dự án, thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình của một dự án đầu tư xây dựng công trình. Đối với gói thầu EPC, chỉ có một nhà thầu chịu trách nhiệm về các nội dung. tư vấn, mưa sắm thiết bị, vật tư và xây lắp. Nhà thầu EPC kết thúc công việc khi đã đào tạo chuyển giao công nghệ. vận hành chạy thử và công trình được chủ đầu tư nghiệm thu. Đối với hình thức hợp đồng chìa khóa trao tay, ngoài các công việc của nhà thầu EPC, tổng thầu chìa khóa trao tay còn phải thực hiện công tác lập dự án đầu tư cùng chủ đầu tư tham gia bảo vệ dự án trước người quyết định đầu tư.
Hình minh họa
Gần đây, trên một số diễn đàn có đăng tải nhiều bài báo về đấu thầu gói thầu EPC, trong đó có đề cập đến một số nội dung thuộc về quy trình lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu EPC. Bên cạnh ý kiến tâm huyết và hiểu biết sâu về đấu thầu của các chuyên gia thì vẫn còn một số cá nhân đưa ra các nhận định chưa thực sự đúng và trúng về quy trình lựa chọn nhà thầu.
Nhằm cung cấp cho đông đảo bạn đọc cái nhìn đầy đủ và toàn điện hơn về đấu thầu gói thầu EPC, chúng tôi trân trọng giới thiệu đến các bạn đọc chùm bài viết về EPC của những người làm công tác quản lý đấu thầu trong thuyên mục góc nhìn EPC .
Nhằm cung cấp cho đông đảo bạn đọc cái nhìn đầy đủ và toàn điện hơn về đấu thầu gói thầu EPC, chúng tôi trân trọng giới thiệu đến các bạn đọc chùm bài viết về EPC của những người làm công tác quản lý đấu thầu trong thuyên mục góc nhìn EPC .
Trong chùm bài trao đổi về EPC của những người làm công tác quản lý đấu thầu chúng tôi sẽ cung cấp tới bạn đọc những bài viết với các thủ đề: tổng quan về EPC, quy trình xét thầu gói thầu EPC, điều kiện trúng thầu gói thầu EPC, sử dụng lao động nước ngoài, quản lý hợp đồng của thủ đầu tư và một số vấn đề liên quan khác. Bài "Tổng quan về EPC" gồm 3 nội dung chính: khái niệm về EPC, bàn luận xung quanh vấn đề lợi thế và bất lợi của EPC và việc áp dụng EPC nhằm đưa ra cách hiểu chính xác về EPC trước khi đi vào những vấn đề cụ thể ở những bài viết sau.
Khái niệm EPC
EPC là một hình thức quản lý mới trong triên khai dự án đầu tư xây dựng công rình EPC là các chữ viết tắt của cụm từ tiếng Anh: Engineering -Procurement of Goods - Construction. Khái niệm này được hiểu là trong cùng một gói thầu, một hợp đồng, nhà thầu được giao thực hiện cá ba nội dưng công việc: tư vấn (ví dụ: khảo sát, thiết kế, giám sát). mua sắm hàng hóa mà cụ thể là vật tư, thiết bị cho dự án và thi công xây lắp công trình EPC là một hình thức cụ thể của cách tiếp cận: giao cho cùng một nhà thầu vừa thiết kế vừa thi công xây lắp (Design Build - DB). khác với cách tiếp cận truyền thống thiết kế xong mới chọn nhà thầu thi công (Design - Bia - Build).
Trong mỗi hoàn cảnh cụ thể EPC bao hàm các phạm vi công việc khác nhau, có thể là việc thực hiện cá dự án, cững có thể là thực hiện một gói thầu / hạng mục công trình thuộc dự án. Hiệp hội Quốc tế các kỹ sư tư vấn (FIDIC) soạn thảo Điều kiện Hợp đồng mẫu cho dự án EPC, như vậy là EPC áp dụng theo dự án. Tại Trưng Quốc, công việc của nhà thầu EPC bắt đầu ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án và chỉ kết thúc ở giai đoạn sau xây dựng, đưa công trình vào vận hành.
Ở nước ta, EPC có thể triển khai ở phạm vi gói thầu thực hiện một công trình của dự án như tại Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn 1 (Tổ máy số 1), cũng có thể ở phạm vi cả dự án như tại Nhà máy Thủy điện Na Hang, Tuyên Quang. Khi đưa EPC vào áp dụng trong điều kiện cụ thể của Việt Nam, các nhà quản lý lựa chọn cách sử dụng nguyên gốc tiếng Anh và chỉ giải thích bằng tiếng Việt. Điều này một phần nhằm đám bảo tính hội nhập trong công tác quản lý kinh tế, tuy nhiên phần nào dẫn đến cách hiểu chưa thống nhất. Theo khoản 21 Điều - 4 Luật Đấu thầu, gói thầu EPC là gói thầu bao gồm toàn bộ các công việc thiết kế. cung cấp thiết bị. vật tư và xây lắp.
Nghị định 48/2010/NĐ -CP ngày 7/5/2010 về hợp đồng trong hoạt động xây dựng (điểm g khoản 1 Điều 31) quy định: Hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình (Hợp đồng EPC) là hợp đồng để thực hiện các công việc từ thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ đến thi công xây dựng công trình, hạng mục công trình, hợp đồng tổng thầu EPC là hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng tất cả các công trình của một dự án đầu tư. Nghị định cũng phân biệt hợp đồng EPC với hợp đồng chìa khóa trao tay với khái niệm: Hợp đồng tổng thầu chìa khóa trao tay là hợp đồng xây dựng để thực hiện toàn bộ các cộng việc lập dự án, thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình của một dự án đầu tư xây dựng công trình. Đối với gói thầu EPC, chỉ có một nhà thầu chịu trách nhiệm về các nội dung. tư vấn, mưa sắm thiết bị, vật tư và xây lắp. Nhà thầu EPC kết thúc công việc khi đã đào tạo chuyển giao công nghệ. vận hành chạy thử và công trình được chủ đầu tư nghiệm thu. Đối với hình thức hợp đồng chìa khóa trao tay, ngoài các công việc của nhà thầu EPC, tổng thầu chìa khóa trao tay còn phải thực hiện công tác lập dự án đầu tư cùng chủ đầu tư tham gia bảo vệ dự án trước người quyết định đầu tư.
Như vậy, theo các quy định trên thì khái niệm EPC và chìa khóa trao tay ở Việt Nam không hoàn toàn trùng khớp như cách hiểu của một vài diễn giả từng tham gia tranh luận về vấn đề EPC. EPC có sự khác biệt cơ bản so với cách triển khai dự án đầu tư xây dựng công trình thông thường. Trong cách làm thông thường, chủ đầu tư chịu trách nhiệm thực hiện hoặc lựa chọn nhiều nhà thầu khác nhau, với điều kiện có đủ năng lực hoạt động xây dựng, thực hiện các khâu khác nhau trong một dự án: ví dụ nhà thầu tư vấn A được lựa chọn thực hiện nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu khả thi nhà thầu tư vấn B lập thiết kế kỹ thuật và dự toán, nhà thầu xây lắp C thực hiện gói thầu xây lắp chính của dự án và nhà thầu cung cấp D cung cấp toàn bộ thiết bị của dự án. Nói cách khác, các khâu theo từng chuyên môn được tách bạch rõ ràng: công việc tư vấn .do nhà thầu tư vấn đảm nhận. công việc xây lắp do nhà thầu thi công đảm nhận, hàng hóa và thiết bị của công trình do nhà thầu cung cấp đảm nhận. Điều này đồng nghĩa với yêu cầu phải có thiết kế được duyệt rồi mới tính đến chuyện đấu thầu lựa chọn nhà thầu cưng cấp hàng hóa và nhà thầu xây lắp.
(Nguồn Báo đấu thầu số 198, ngày 5/10/2010)
Xu hướng chuyển dịch từ hợp đồng EPC sang EPCM trong đấu thầu (21/09/2010)
Hình minh họa
Xu hướng chuyển dịch từ hợp đồng EPC sang EPCM trong đấu thầu (21/09/2010)
Hình minh họa
Quá trình triển khai đấu thầu các dự án xây lắp lớn và phức tạp trước nay thường ưu tiên mô hình hợp đồng "chìa khóa trao tay" (hay còn gọi là EPC). Tuy nhiên thời gian gần đây đã chứng kiến sự chuyển đổi từ EPC sang EPCM (thiết kế - cung cấp - quản lý dự án) nhằm hạn chế rủi ro cho các nhà thầu đặc biệt trong các dự án năng lượng.
Sự thay đổi này giúp nhà thầu có được lợi thế trong thương lượng hợp đồng vời' chủ đầu tư tránh được tình trạng đẩy giá lên cao diễn ra phổ biến trước khi xảy ra cuộc suy thoái kinh tế đồng thời ở phương diện nào đó, giúp họ tham gia dễ dàng hơn các dự án có quy mô ngày càng lớn và phức tạp hơn. Ngoài ra, với nguồn vốn hạn chế của nhà thầu cùng với bí quyết chuyên môn, nguồn lực hoặc kinh nghiệm thực hiện các dự án theo mô hình "chìa khóa trao tay", các tổ chức cấp vốn phải xem xét các lộ trình đấu thầu khác (và các rủi ro lớn) trước tình trạng tăng giá của hợp đồng thực hiện theo hình thức "chìa khóa trao tay".
Sự thay đổi này giúp nhà thầu có được lợi thế trong thương lượng hợp đồng vời' chủ đầu tư tránh được tình trạng đẩy giá lên cao diễn ra phổ biến trước khi xảy ra cuộc suy thoái kinh tế đồng thời ở phương diện nào đó, giúp họ tham gia dễ dàng hơn các dự án có quy mô ngày càng lớn và phức tạp hơn. Ngoài ra, với nguồn vốn hạn chế của nhà thầu cùng với bí quyết chuyên môn, nguồn lực hoặc kinh nghiệm thực hiện các dự án theo mô hình "chìa khóa trao tay", các tổ chức cấp vốn phải xem xét các lộ trình đấu thầu khác (và các rủi ro lớn) trước tình trạng tăng giá của hợp đồng thực hiện theo hình thức "chìa khóa trao tay".
Theo mô hình EPCM, nhà thầu chịu trách nhiệm thiết kế (bao gồm lập thiết kế cơ bản và thiết kế chi tiết); mua sắm những vật liệu và thiết bị cần thiết quản lý các hợp đồng xây dựng. Điểm khác nhau quan trọng giữa hợp đồng EPCM và EPC là trong mô hình EPCM, nhà thầu cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp (kể cả thiết kế) và không phải là người chịu trách nhiệm chính trong xây dựng dự án. Theo đó nhà thầu EPCM thực hiện như vai trò đại diện cho chủ đầu tư và trực tiếp tạo mối quan hệ hợp đồng giữa chủ đầu tư và các nhà cung cấp hoặc nhà thầu thương mại. Mỗi hợp đồng thương mại sẽ được ký kết trực tiếp giữa chủ đầu tư và nhà thầu thương mại hoặc nhà cung cấp dịch vụ chuyên biệt. Xây dựng dự án sẽ thuộc Trách nhiệm của các nhà thầu riêng lẻ được chủ đầu tư thuê. Không giống như mô hình hợp đồng “ chìa khóa trao tay”, nhà thầu EPCM chịu trách nhiệm về sự trì hoãn và chi phí liên quan đến thiết kế và các hoạt động khác, nhưng không chịu trách nhiệm về tổng chi phí hoặc thời gian xây dựng dự án của nhà thầu cung cấp và lắp đặt chuyên nghiệp khác. Ngoài ra. chủ đầu tư phải có một đội ngũ thực hiện dự án đông đảo và có kinh nghiệm để hỗ trợ cho nhà thầu EPCM quản lý và thực hiện những hợp đồng này.
Căn cứ vào việc chia nhỏ trách nhiệm giữa các bên trong hợp đồng EPCM, chủ đầu tư phải theo dõi tiến trình thực hiện của mỗi bên. Các vấn để phát sinh giữa các nhà thầu thương mại và chủ đầu tư như khiếu nại về các điều khoản chung, trì hoãn và phá vỡ hợp đồng, thiệt hại về tài sản và làm hư hỏng công trình, cũng như những khiếu nại khác về kéo dài thời gian và chi phí bổ sung cho dự án là trách nhiệm cuối cùng của chủ đầu tư .
Mặt khác, nhà thầu EPCM chỉ hỗ trợ chủ đầu tư quản lý và giải quyết các khiếu nại, nhưng không phải là một bên trong bất kỳ tranh chấp phát sinh nào giữa nhà thầu thương mại và chủ đầu tư.
Các lợi ích tiềm năng khi thực hiện dự án theo mô hình hợp đồng EPCM là tổng chi phí dự án thấp hơn vì có thể giảm được các tình huống bất ngờ liên quan đến giá gói thầu để tránh những rủi ro hoàn thành dự án, đồng thời tính linh hoạt cao hơn trong triển khai và thực hiện dự án, đặc biệt trong trường hợp các dự án có phạm vi thực hiện được xác định nhỏ hơn hoặc có những thay đổi dự kiến về phạm vi thực hiện.
Căn cứ vào việc chia nhỏ trách nhiệm giữa các bên trong hợp đồng EPCM, chủ đầu tư phải theo dõi tiến trình thực hiện của mỗi bên. Các vấn để phát sinh giữa các nhà thầu thương mại và chủ đầu tư như khiếu nại về các điều khoản chung, trì hoãn và phá vỡ hợp đồng, thiệt hại về tài sản và làm hư hỏng công trình, cũng như những khiếu nại khác về kéo dài thời gian và chi phí bổ sung cho dự án là trách nhiệm cuối cùng của chủ đầu tư .
Mặt khác, nhà thầu EPCM chỉ hỗ trợ chủ đầu tư quản lý và giải quyết các khiếu nại, nhưng không phải là một bên trong bất kỳ tranh chấp phát sinh nào giữa nhà thầu thương mại và chủ đầu tư.
Các lợi ích tiềm năng khi thực hiện dự án theo mô hình hợp đồng EPCM là tổng chi phí dự án thấp hơn vì có thể giảm được các tình huống bất ngờ liên quan đến giá gói thầu để tránh những rủi ro hoàn thành dự án, đồng thời tính linh hoạt cao hơn trong triển khai và thực hiện dự án, đặc biệt trong trường hợp các dự án có phạm vi thực hiện được xác định nhỏ hơn hoặc có những thay đổi dự kiến về phạm vi thực hiện.
(Nguồn Báo đấu thầu số 188, ngày 21/9/2010)
|
"Chủ động, Hiệu quả"
|
|
Mốc thời gian 7/2011: Khởi công 6/2011: Có thiết kế đê và đường 5-7/2011: Thiết kế và thi công lán trại |
